24 lutego 2022 roku rozpoczęła się pełnoskalowa agresja Federacji Rosyjskiej w Ukrainie. W czwartą rocznice tej inwazji, Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa nie tylko deklaruje dalszą solidarność z Ukrainą, lecz także konsekwentnie pragnie prowadzić działania edukacyjne, naukowe i wydawnicze. Pomoc Ukrainie i Ukraińcom nie może ustać, a akademia powinna być miejscem dialogu i wzmacniania odporności na dezinformację.
Jesteśmy dumni, że na WNPiD studiuje ponad dwieście osób pochodzenia ukraińskiego. Staramy się wspierać ich aktywność naukową, kulturalną i społeczną. Wyraziło się to m. in. w rejestracji przez nasz Wydział organizacji studenckiej Ukrainian Students Union at AMU. Jest to organizacja ogólnouniwersytecka, jednak w jej ramach działa zauważalna reprezentacja studentów WNPiD. Jego prezeską jest Kira Ruban, studentka III roku Stosunków międzynarodowych na naszym Wydziale.
W roku akademickim 2024/2025 szczególne znaczenie miała współpraca z ukraińskimi uczelniami oraz pokazywanie opinii publicznej ukraińskich świadectw wojny. Podpisaliśmy umowę o programie studiów dualnych (dwóch dyplomów) łączącym Dziennikarstwo i komunikację społeczną na WNPiD UAM z Dziennikarstwem na Kijowskim Uniwersytecie Narodowym im. Tarasa Szewczenki. W rezultacie już dziś kilkanaścioro studentów i studentek planuje studiować w Poznaniu w latach 2027/2028 i 2028/2029.
W minionym roku symbolicznym gestem była uroczystość online z okazji 3. rocznicy wybuchu pełnoskalowej wojny rosyjsko-ukraińskiej - transoceaniczne czytanie esejów oraz ich tłumaczeń przygotowanych przez studentki i studentów Wydziału Dziennikarstwa Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Iwana Franki. W wydarzeniu uczestniczyli wykładowcy i studenci WNPiD UAM, Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Iwana Franki oraz University of Maine at Presque Isle.
Istotnym filarem wsparcia pozostają mobilności i projekty. W październiku 2024 roku w ramach programu Erasmus+ KA171 na WNPiD gościły dr Nataliia Voitovych oraz mgr Yana Shekeriak-Kushka ze Lwowa. Wydział realizował projekt Erasmus+ KA2 „Promoting Academic Freedom in Ukraine”. Uczestniczyliśmy także w inicjatywach dokumentujących pomoc uchodźcom (grant National Endowment for the Humanities „Ordinary people. The grassroots Polish response to Ukrainian refugees after February 2022”) oraz przeciwdziałających rosyjskiej dezinformacji (projekt Funduszu Wyszehradzkiego „Countering Russian Disinformation in Ukraine and EU Countries: Effective Fact-Checking”).
Równolegle WNPiD promuje ukraińskie treści: przygotowywana jest publikacja pt. „Młodość podpalona wojną. 24 lutego we wspomnieniach studentów dziennikarstwa Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Iwana Franki”. Toczą się również prace nad polskim tłumaczeniem poruszającego albumu „Najnowsza historia ukraińskiej prasy” (autorzy: Yuliia Nesteriak, Yurii Nesteriak, Oleksandr Klymenko). Naukowczynie i naukowcy ukraińscy chętnie i często publikują w periodykach naukowych wydawanych przez Wydział. Pracownicy i pracowniczki Wydziału regularnie ogłaszają wyniki swoich badań w Ukrainie. Uczeni i uczone z Ukrainy wchodzą w skład kolegiów naukowych oraz redakcyjnych w czasopismach wydziałowych. Nasi badacze i badaczki pełnią istotne role w kolegiach naukowych oraz redakcyjnych czasopism ukraińskich.
Ważnym wymiarem były także wydarzenia naukowe dotyczące skutków wojny i odporności informacyjnej, w tym szkoła letnia „Academic Freedom in Times of War” (23–27 czerwca 2025). Ponadto kontynuowaliśmy i rozwijaliśmy regularną współpracę naukowo-badawczą z licznymi partnerami z Ukrainy (m. in. uczelnie z Charkowa, Czerkas, Kijowa, Lwowa, Mikołajowa, Ostroga, Sum, Równego). W tym kontekście na uwagę zasługuje seria inicjatyw konferencyjnych i seminaryjnych dotyczących równości płci w przestrzeni akademickiej, które realizowaliśmy wspólnie z Instytutem Dziennikarstwa Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa Szewczenki. Bardzo pouczające okazały się także wspólne projekty dotyczące zaangażowania Ukrainek w wojnę obronną przeciwko Rosji. Cenną inicjatywą była również druga konferencja naukowa dotycząca relacji polsko-ukraińskich, którą WNPiD współorganizował z Wydziałem Historii Uniwersytetu Warszawskiego.
Wszystkie te działania łączy przekonanie, że w czasie wojny Uniwersytet nie może być obojętny. Staramy się pomagać osobom dotkniętym wojną oraz budować dialog, potrzebny zarówno dziś w czasach wojny jak i w przyszłości w okresie odbudowy.
Życzę nam wszystkim, aby nasza dalsza współpraca zaowocowała sprawiedliwym pokojem i lepszą przyszłością dla Ukrainy i dla Polski.
Prof. UAM dr hab. Szymon Ossowski
Dziekan Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM
