Zakład Najnowszej Historii Politycznej

W 1987 roku z inicjatywy profesora Kazimierza Robakowskiego powstał Zakład Historii Politycznej i Ruchów Społecznych XX wieku, który obecnie funkcjonuje jako Zakład Najnowszej Historii Politycznej. Tematyka badawcza koncentruje się wokół kilku kluczowych obszarów. W kontekście historii Polski - polityka zagraniczna, w tym stosunki polsko-niemieckie i polsko-czeskie, mniejszości narodowe i etniczne, cudzoziemcy w Polsce, problemy pamięci zbiorowej społeczeństwa polskiego oraz polityka pamięci historycznej, relacje między państwem a Kościołem katolickim, stosunki społeczno-polityczne w Wielkopolsce, udział kobiet w polityce, kwestie religijne oraz wpływ polityki państwa na jakość życia osób starszych. W ramach historii powszechnej są to przede wszystkim dzieje kolonializmu i państw rozwijających się, dyplomacja bliskowschodnia i protokół dyplomatyczny, polityczne i społeczne aspekty integracji europejskiej, historia kultury i polityka kulturalna, a także historia polityczna Włoch, w tym faszyzm we Włoszech i ewolucja włoskiego systemu politycznego i partyjnego. Dodatkowo, prowadzone są badania nad dziennikarzami, ich postawami wobec aktorów politycznych, etyką dziennikarską i etyką mediów oraz politycznością muzeów jako transdyscyplinarnym polem badań politologiczno-muzeologicznym. Przy Zakładzie działa Koło Naukowe Historii Najnowszej, którego członkowie zorganizowali szereg konferencji w Polsce i za granicą (opiekunka prof. UAM dr hab. Elżbieta Lesiewicz)

  • Dwa dwudziestolecia, Geopolityka Państwo Społeczeństwo, red. P. Hauser, W. Mazurczak, Poznań 2010
  • A. Adamczyk, E. Lesiewicz, W. Mazurczak, P. Stachowiak. Studia nad początkami II i III Rzeczypospolitej 1918/1919 i 1989/1990, Poznań 2011.
  • A. Adamczyk (Nie)intencjonalna polityka migracyjna Polski, Poznań 2021, Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM, s. 344.
  • A. Adamczyk, Migracje jako akt zbiorowy. Studium przypadków Studia Polityczne, 2023, vol. 51, nr 4, s.41-62.
  • A. Adamczyk, Kryzys na granicy polsko-białoruskiej a prawa człowieka  Politeja. Pismo Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2024, vol. 21, nr 5(92), s.23-41.
  • W. Mazurczak; Kolonializm i wojna. Brytyjskie imperium kolonialne w czasie II wojny światowej, Poznań 1999.
  • E. Lesiewicz, Afganistan w obliczu radzieckiej inwazji 1979–1989, Przegląd Politologiczny, 2024, nr 1, s.9-22
  • E. Lesiewicz, Zróżnicowanie procesów integracji europejskiej. Wybrane problemy, Poznań 2015.
  • Leadership by women in power in the Baltic States and their role in policymaking Lesiewicz Elżbieta, Włodarska-Frykowska Agata, Jundo-Kaliszewska Barbara,
  • Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej, 2024, vol. 22, nr 2, s.55-74.
  • P. Stachowiak, Endecja i nazizm. Asymetria relacji, „Środkowoeuropejskie Studia Polityczne”, 2024, nr 1.
  • P. Stachowiak, Die katholische Kirche und die „Flüchtlingsfrage“, [w:] “WeltTrends”, nr 143, September 2018.
  • P. Stachowiak, Ołtarz, tron i naród. Kościoła problemy z polskością 1914–1918, [w:] Polskość jako zadanie pokoleniowe, red. R.Traba, Warszawa 2020.
  • R. Reczek, Pielgrzymowanie w PRL na przykładzie pieszych pielgrzymek Duszpasterstwa Rolników Diecezji Gorzowskiej z Klenicy do Częstochowy w latach 1984–1989, Poznań 2016,
  • R. Reczek, Áron Máthé, Stanisław Jankowiak, Rafał Kościański, A szabadság városai. Poznań és Budapest – 1956, Poznań – Budapest 2021,
  • K. Białecki, R. Łatka, R. Reczek, E. Wojcieszyk, Arcybiskup Antoni Baraniak 1904–1977, Warszawa 2017,
  • B. Secler., Uchwały rocznicowe Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. O ich miejscu i roli w polskiej polityce pamięci po 1989 roku, Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań 2022, ss. 351.
  • Secler B., Włoska scena polityczna w obliczu wyborów parlamentarnych w 2018 roku – wybrane problemy, w: N. Kusa, M. Musiał-Karg, A. Stelmach (red.), Uwarunkowania demokracji przedstawicielskiej we współczesnej Polsce i Europie, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu – Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa, Poznań 2018, s. 103-118.
  • Secler B., Stępińska A., Jurga-Wosik E., Narożna D., Adamczewska K., Model dziennikarstwa zorientowany na obywateli w perspektywie paradygmatu społecznej odpowiedzialności mediów. Przykład prasy w Polsce, „Folia Litteraria Polonica” nr 2(32)/2016, s.167-185.
  • M. Lorenc, Political undertone of the new ICOM museum definition, or maneuvering a transatlantic among icebergs, „Muzealnictwo” 2023, numer specjalny, s. 12-19.
  • M. Lorenc, „Proszę się cofnąć do przodu!” – o polityce partycypacji w pracach nad praską definicją muzeum ICOM, „Muzealnictwo” 2022, nr 63, s. 165-172.
  • M. Lorenc, A skelton in the closet – a critical view of the uncritical Stalin Musuem in Gori, „Przegląd Zachodni” 2021/2022, numer specjalny, s. 151-172.

Zorganizowano szereg ogólnopolskich konferencji naukowych, m.in: w 1997 roku przy współpracy Towarzystwa im. Stanisława Mikołajczyka konferencję pt: „Stanisław Mikołajczyk w służbie Polski,” w 2001 roku konferencję o totalitaryzmie, w 2008 roku seminarium na temat marca 1968 roku oraz dużą konferencję interdyscyplinarną w 2009 roku o dwóch dwudziestoleciach (1918-1939 i 1989-2009). Ta ostatnia była możliwa dzięki uzyskaniu grantu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na lata 2009-2011, który pozwolił też na kontynuowanie badań i wydanie czterech publikacji. W 2017 odbyła się konferencja „Dezintegracja i upadek ZSRR. W perspektywie ćwierćwiecza”. W 2021 roku naukowcy i naukowczynie Zakładu zorganizowali dwa webinaria „Wolność i wola narodu. Mniejszości w polskiej demokracji nieliberalnej” i „Mniejszości narodowe i etniczne w polskiej rzeczywistości XX wieku. Między historią, socjologią i politologią”. W 2023 roku odbyło się seminarium „Hipolit Cegielski i jego dziedzictwo”. Wydarzenie zorganizowane przez Zakład Najnowszej Historii Politycznej we współpracy z Towarzystwem im. Hipolita Cegielskiego i Instytutem Pamięci Narodowej oraz "Kształcenie obywatelskie jako element budowy kapitału społecznego we współczesnej Polsce". Seminarium przygotowane w ramach współpracy międzyzakładowej z Zakładem Marketingu i Wpływu Społecznego. Stroną organizująca seminarium był również Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Poznaniu. Jednym z ważnych osiągnięć w ramach działalności badawczej Zakładu było otrzymanie przez dr. Bartłomieja Seclera, grantu finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki (NCN OPUS 13 nr rej. 2017/25/B/HS5/01425), na projekt badawczy dotyczący miejsca i roli uchwał rocznicowych Sejmu i Senatu RP w polskiej polityce pamięci. Zakład Najnowszej Historii Politycznej otrzymał również grant "Regionalne polityki pamięci we współczesnej Polsce", sfinansowany w ramach programu "Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza" (IDUB) w 2024.

Pracownicy Zakładu